katak

 

Σχόλια για την Παραχώρηση Σιδηροδρομικών Κτηρίων στο δήμο Καλαμάτας

 

Η είδηση, αυτή τη φορά, δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία. Η φημολογία ήταν έντονη, ωστόσο ομολογώ ότι η πρόσφατη περίφραξη του χώρου του σταθμού στην Καλαμάτα με καθυσήχασε: «αν επρόκειτο να τους τα χαρίσουν, δε θα τα περιέφρασσαν» σκέφτηκα μάλλον λογικά, χωρίς να αναλογιστώ ότι οι έννοιες «Ο.Σ.Ε.» και «λογική» είναι αμοιβαία αποκλειόμενες.

 

Δυστυχώς, η συστηματική προσπάθεια που πάει πίσω ως το 2007 αρχίζει και δίνει καρπούς. Η παραχώρηση των σταθμών Πλατέος, Άριος, Θουρίας, Ασπροχώματος, Καλαμάτας και Λιμένος Καλαμάτας έχει δρομολογηθεί και φοβάμαι ότι το πρόβλημα είναι πολύ σοβαρότερο από τα δικαιώματα χρήσης μερικών κτηρίων. Η κοινοποίηση, δε, του ούτω καλούμενου Μνημονίου Συνεργασίας από το επίσημο site του Δήμου Καλαμάτας προβάλλεται προφανώς ως «μια τεράστια νίκη του τόπου μας απέναντι στο αθηνοκεντρικό κράτος», συνιστά όμως μια πρωτοφανή επίδειξη θράσους· με ξένες πλάτες, ίσως, αλλά εν πάση περιπτώσει θράσους.

 

 

Δώσε θάρρος στο χωριάτη, να σου ανέβει στο κρεβάτι …

 

… λέει ο θυμόσοφος λαός, που ξέρει καλά τι λέει.

 

Πριν από ακριβώς 30 χρόνια, ο ενιαίος τότε Ο.Σ.Ε. συμμετείχε με 26 στρέμματα ιδιοκτησίας του στην ευρύτερη περιοχή του λιμένος Καλαμάτας στη δημιουργία πάρκου. Δεν ξέρω κατά πόσο συνέβαλε σε αυτή την παραχώρηση η κομματική συγγένεια μεταξύ της τότε δημοτικής αρχής και της τότε κυβέρνησης, πάντως το πάρκο ολοκληρώθηκε σύντομα και αμέσως έγινε αγαπητό από τους κατοίκους της πόλης, μιας και η σύγκριση με την πρότερη κατάσταση ήταν συντριπτικά υπέρ του πάρκου. Ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, τα απογεύματα και τα βράδια ήταν γεμάτα ζωή από μικρά παιδιά, εφήβους, οικογένειες κ.λπ.. Δε χρειαζόταν παρέα για να πάει κανείς στο πάρκο· ήταν βέβαιο ότι όταν θα έφτανε εκεί θα έβρισκε συγγενείς, συμμαθητές ή φίλους.

 

Αυτό που ο Ο.Σ.Ε. δε γνωρίζει (και ίσως ούτε τότε γνώριζε) είναι ότι όταν η ίδια δημοτική αρχή την ίδια περίοδο προσπάθησε να κατασκευάσει κάποιες πολύ χρήσιμες υποδομές (π.χ. τη νέα οδική είσοδο), οι ίδιοι πολίτες, που σίγουρα χειροκρότησαν τη δημιουργία του πάρκου, μετατράπηκαν σε «αγανακτισμένους πολίτες που δεν αντέχουν άλλη κοροϊδία», έθεσαν τις μαύρες σημαίες υπό μάλης και «έβαλαν τα στήθη τους μπροστά στα στίφη του ανάλγητου κράτους που για χατίρι των εργολάβων θέλει να καταστρέψει τα περιβόλια μας και τα χώματα των παππούδων και των πατεράδων μας» (σας θυμίζει κάτι από το σήμερα αυτό;). Εννοείται ότι όλες εκείνες οι απαλλοτριώσεις πληρώθηκαν (όπως ήταν επιβεβλημένο) και έμεινε μόνο ένα κορόιδο που χάρισε ιδιοκτησία του και δεν εισέπραξε ούτε μια δεκάρα, παρά μόνο την μέχρι τις μέρες μας τιμητική μνεία του πάρκου από τους κατοίκους της πόλης ως «πάρκο του Ο.Σ.Ε.».

 

Δυστυχώς, η ίδια τιμητική μνεία δε συνόδεψε ποτέ το σιδηρόδρομο καθ’ αυτόν, πολλώ δε μάλλον τους υπεραστικούς επιβάτες του. Αν κάποιος κάτοικος της πόλης στις αρχές της χιλιετίας ήθελε να ξεπέσει κοινωνικώς χαμηλότερα από τον έσχατο κουρελή συνδημότη του, αρκούσε να πει δημοσίως ότι ταξιδεύει για την Αθήνα με το τρένο και τα βλέμματα οίκτου ήταν εξασφαλισμένα. Θα μου πείτε ότι αυτό λίγη σχέση έχει με το real estate που ευαγγελίζεται η ΓαιαΟΣΕ, όμως αν λαμβανόταν σοβαρότερα υπ’ όψιν, ίσως να έσωζε από μελλοντικές κακοτοπιές…

 

Πρόσφατα έμαθα ότι η παραχώρηση του 1983 δεν ήταν «άλλη μια νίκη του λαού και της τοπικής κοινωνίας, που για πάντα θα χαίρονται το χώρο πρασίνου που οι αρχές του τόπου τους εξασφάλισαν», αλλά είχε ημερομηνία λήξης. Δεν είναι αντιφατικό, εν έτει 1983 να συνάπτεται μια παραχώρηση ορισμένου χρόνου και εν έτει 2013, έχοντας τόσο αυστηρή (…) νομοθεσία για το σιδηρόδρομο, να παραχωρείται δωρεάν και επ’ αόριστον μια περιουσία που είχε εκτιμηθεί περίπου €5’000’000; Είναι, αλλά ο Ο.Σ.Ε. αντί από το 2003 να δρομολογήσει μια διάδοχη κατάσταση, άφησε την περιουσία του όχι απλά σε ένα νεφελώδες καθεστώς, αλλά κυριολεκτικά στα δόντια του λύκου.

 

Το 2007, μετά από δημοτικές εκλογές, πραγματοποιείται αλλαγή της δημοτικής αρχής και τα δείγματα γραφής δίνονται από τις πρώτες ημέρες της θητείας της, διατυπώνοντας στα σοβαρά τη θέση για κατάργηση της γραμμής (πλήρως λειτουργικής, τότε…) μεταξύ Ασπροχώματος και Καλαμάτας κι ενώ ο Ο.Σ.Ε. ήδη με αυτεπιστασία ανακαινίζει τη γραμμή της Μεσσήνης! Η αναδίπλωση είναι ταχεία, ωστόσο τα δείγματα και οι διαθέσεις είναι σαφή. Το Δεκέμβριο του 2010 κι ενώ η γραμμή της Τρίπολης είναι ακόμα ανοιχτή, οι δηλώσεις δεν αφήνουν κανένα περιθώρια παρερμηνίας:

blubul1a       παρά το ότι το χρησιδάνειο έχει λήξει […] το πάρκο ανήκει στην πόλη και καμία εταιρεία δε μπορεί να το διεκδικήσει

blubul1a       ο Δήμος Καλαμάτας μπορεί να προβεί σε παρεμβάσεις στο χώρο χωρίς την έγκριση του Ο.Σ.Ε.

Και ο Ο.Σ.Ε. κώφευσε. Η απουσία οποιουδήποτε αντιλόγου έδωσε την ευκαιρία στην ίδια δημοτική αρχή να ασφαλτοστρώσει το 2012 όλα τα πασάγια νοτίως Πλατέος. Και ο Ο.Σ.Ε. κώφευσε.

 

Δεν πρόκειται να ασχοληθώ με τη σοβαρότητα των δηλώσεων της δημοτικής αρχής, ούτε με τη σοβαρότητα καθ’ αυτών των σύγχρονων τοπικιστών κοτζαμπάσηδων – φυλάρχων. Θα ασχοληθώ, όμως, με το σάπιο πτώμα που λέγεται Ο.Σ.Ε. και που χαρίζει την περιουσία του ακόμα και σε όποιους το αποκαλούν ευθέως σάπιο.

 

 

Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα, τον τρώνε οι κότες …

 

… λέει ο θυμόσοφος λαός, που ξέρει καλά τι λέει.

 

Γι’ αυτό κι εγώ δεν πρόκειται να αναλώσω φαιά ουσία για πίτουρα και δη για τοπικιστικά πίτουρα, διότι είμαι χαμένος από χέρι. Το πρόβλημα είναι πως ο Ο.Σ.Ε. το κάνει ή σύρεται να το κάνει, χωρίς καμία ουσιαστική εγγύηση για την υπόσταση και το μέλλον του Σιδηροδρόμου.

 

Το μεγαλύτερο ωστόσο πρόβλημα είναι ότι τέτοιου είδους δωρεές αποτελούν την καλύτερη υποθήκη για το μέλλον: η οποιαδήποτε παραχώρηση γης ή κτηρίων σε «τοπικούς παράγοντες», «τοπικούς φορείς» και εν γένει τοπικούς αργόσχολους ισοδυναμεί με ουσιαστική ταφόπλακα του σιδηροδρόμου ή της όποιας προοπτικής (επανα)λειτουργίας του εκεί. Εξηγούμαι:

blubul1a       αν αύριο ο Ο.Σ.Ε. πάει στον ενοικιαστή του οικήματος που βρίσκεται μετά το σταθμό του Αγίου Στεφάνου και απαιτήσει την εκκένωση του κτηρίου εντός ευλόγου διαστήματος διότι «το χρειάζεται» ή διότι «το αξιολογεί πλέον ως απαραίτητο για τη σιδηροδρομική λειτουργία» ή διότι τέλος πάντων «έτσι γουστάρω, είναι δικό μου και έχω δικαίωμα να το πάρω πίσω», ο διαχειριστής του (πολύ προσεγμένου, είναι αλήθεια, και πολλάκις τιμηθέντος) café θα διεκπεραιώσει ότι τυπικό χρειάζεται και θα παραδώσει το κτήριο.

blubul1a       αν το ίδιο κτήριο είχε παραχωρηθεί σε κάποιον φορέα της τοπικής αυτοδιοίκησης και ο Ο.Σ.Ε. ζητούσε την επιστροφή του κτηρίου, τότε δε χρειάζεται μεγάλη φαντασία για να μαντέψει κανείς το περιεχόμενο των πανό που θα πλαισίωναν τις μαύρες σημαίες. Υποθέτω κάτι σαν…

Ø «κάτω τα χέρια από τις αναμνήσεις μας»

Ø «τα μνημεία του τόπου μας ανήκουν στον τόπο μας»

Ø «οι χαρτογιακάδες κι οι καρεκλοκένταυροι της Αθήνας να αφήσουν τον τόπο μας στην ησυχία του»

Αν αυτό δεν το γνωρίζουν στον Ο.Σ.Ε., τότε είναι αφελείς· και η αφέλεια δε δικαιολογείται. Αν αυτό το γνωρίζουν, τότε τα πράγματα είναι πολύ πιο σοβαρά.

 

Είμαι σίγουρος ότι πολλοί θα πείτε «προκειμένου να ρημάζουν, είναι προτιμότερο να αξιοποιηθούν». Όποιος ισχυριστεί κάτι τέτοιο, μάλλον παραβλέπει ότι οι διάφοροι «πολιτιστικοί σύλλογοι», «επιμορφωτικοί όμιλοι», «πρωτοβουλίες κατοίκων» είναι οι πρωτοστατούντες σε διάφορες αντισιδηροδρομικές δράσεις (βλέπε Σεπόλια) και θα είναι οι πρώτοι που θα κραδαίνουν τα εξαπτέρυγα και τις μαύρες σημαίες σε περίπτωση επαναλειτουργίας του τρένου («έξω οι ράγες του θανάτου από τον τόπο μας», είναι γνωστό το σκηνικό στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας), οπότε επανερχόμαστε στο αδίκημα της αφέλειας. Και οφείλω να είμαι ξεκάθαρος: ναι, προτιμώ να δω ένα σιδηροδρομικό κτήριο να καταρρέει, παρά η δήθεν διατήρησή του να αποτελέσει τροχοπέδη για την οποιαδήποτε, έστω και απειροελάχιστη, πιθανότητα επαναλειτουργίας του σιδηροδρόμου. Προτιμώ να δω την Καλαμάτα να μετατρέπεται σε νέο Ίσσαρι, παρά να μετατραπεί σε ένα τοπικιστικό πανηγυράκι, στο οποίο θα συνυπάρχουν φουστανελοφόροι και γκραφιτάδες. Προτιμώ να δω το Ασπρόχωμα να μένει χωρίς σκεπή, παρά να αποτελέσει το άνοιγμα του ασκού του Αιόλου για διάφορες άλλες ανά την Ελλάδα «δημιουργικές» παραχωρήσεις.

 

Και ο σιδηρόδρομος; Μα, ποιος ασχολείται με αυτόν…

 

 

Όποιος βαριέται να ζυμώσει, σαράντα μέρες κοσκινίζει …

 

… λέει ο θυμόσοφος λαός, που ξέρει καλά τι λέει.

 

Είναι δυνατόν να έχει συσταθεί ανώνυμος εταιρεία με αποκλειστικό σκοπό τη διαχείριση και εκμετάλλευση της περιουσίας του Ο.Σ.Ε. και αυτή απλώς να παραχωρεί γη; Τότε, ποιος είναι ο λόγος ύπαρξής της; Τα πράγματα όμως γίνονται πιο επικίνδυνα, όταν η εν λόγω εταιρεία, άγνωστο με ποια δικαιοδοσία και με τίνος τη συγκατάθεση, παραχωρεί μεταξύ άλλων και μη αποχαρακτηρισμένη σιδηροδρομική υποδομή (συγκεκριμένα, τη γραμμή λιμένος), την ίδια στιγμή που αρνείται την παραχώρηση του σταθμού της Οξύνειας στον εκεί πολιτιστικό σύλλογο, ο οποίος ενδιαφέρεται για δημιουργία μουσείου Εθνικής Αντίστασης· μάλλον υπάρχουν απόρρητες πληροφορίες για επανάληψη των εργασιών στη γραμμή Κ.Κ.Β.…

 

Τα πιο χοντρά γέλια, όμως, τα συμπυκνώνει η §1.5. Εκεί αναφέρεται ρητά και αναντίρρητα (!!!) ότι όλες οι επεμβάσεις θα πρέπει να εξασφαλίζουν την κυριότητα του Ο.Σ.Ε. και τη σιδηροδρομική κυκλοφορία και ότι ο Ο.Σ.Ε. δικαιούται (sic) να ζητήσει την επιστροφή χρήσιμων για την υποδομή ακινήτων. Το τι πρόκειται να συμβεί αν ο Ο.Σ.Ε. αξιώσει τη χρήση της περιουσίας του (επαναλαμβάνω: αν ο Ο.Σ.Ε. αξιώσει τη χρήση της περιουσίας του), το ανέλυσα συνοπτικά παραπάνω και μπορείτε κι εσείς να προσθέσετε σκηνές δικής σας έμπνευσης. Είμαι βέβαιος ότι οι προβλέψεις μας δε θα είναι πολύ διαφορετικές.

 

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: πρέπει τα μη σιδηροδρομικά ακίνητα να αξιοποιούνται; Η απάντηση είναι μοναδική και ξεκάθαρη: ναι. Πρέπει τα μη λειτουργούντα σιδηροδρομικά ακίνητα να αξιοποιούνται; Η απάντηση είναι μοναδική και ξεκάθαρη: ναι. Όχι, όμως, άνευ όρων… Τα μη λειτουργούντα κτήρια μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες:

Ø μη λειτουργικά επί λειτουργούντων γραμμών (π.χ., η αποθήκη εμπορευμάτων της Καρδίτσας, ο σταθμός του Νικηφόρου κ.λπ.)

Ø μη λειτουργικά επί κλειστών γραμμών (π.χ. το οίκημα γραμμής του Αχλαδοκάμπου κ.λπ)

Ø μη λειτουργικά επί καταργημένων γραμμών (π.χ. ο σταθμός της Νέας Αγαθούπολης, οι εγκαταστάσεις της Κινέτας κ.λπ.)

Η πώληση κάποιου ακινήτου οποιασδήποτε κατηγορίας δεν πρέπει να είναι ταμπού, ειδικά αν πρόκειται για κτήριο που ανήκει στην τελευταία κατηγορία, χωρίς να αποκλείονται οι άλλες δύο και πάντα έναντι καθορισμένου από ορκωτούς εκτιμητές τιμήματος· επίσης, οι καταργημένες γραμμές θα πρέπει να εκκαθαρίζονται νωρίς, πριν η όποια αξία των εγκαταστάσεων εκμηδενιστεί λόγω παλαιότητας ή λόγω φθορών. Η ενοικίαση δεν πρέπει επίσης να αποκλείεται, χωρίς αυτή να γίνεται με δυσβάσταχτους για το μισθωτή όρους.

 

Αντί αυτών, ο Ο.Σ.Ε. κλείνει σταθμούς αφήνοντας μέσα όλο το κινητό υλικό, λες και οι σταθμοί αυτοί θα χρειαστεί κάποτε να ανοίξουν κατεπειγόντως. Ένα κτήριο, που έχει τουλάχιστον έναν υπολογιστή, ένα fax και ένα κλιματιστικό λειτουργεί ως μαγνήτης για τους κλέφτες. Πόσο δύσκολο θα ήταν του κλεισίματος κάθε σταθμού να ακολουθεί η πλήρης εκκένωσή του (από γραφεία, ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό, γραφική ύλη κ.λπ.) και η ασφάλισή του με σιδερόπορτες (όπως έγινε, με καθυστέρηση, στο Αίγιο); Καθόλου, αλλά ο Ο.Σ.Ε. έχει, φαίνεται, πιο σημαντικά πράγματα να κάνει. Δεν αντιμετωπίζω, λοιπόν, με καμία επιφυλακτικότητα την πώληση των μη χρήσιμων ακινήτων (πάντα με όρους διαφάνειας και προστασίας του δημόσιου συμφέροντος), αλλά πραγματικά εκπλήσσομαι όταν η ΓαιαΟΣΕ δια εκπροσώπου της μου ξεκαθαρίζει ότι ακίνητα δεν πωλούνται (κατόπιν τηλεφωνήματός μου στο τμήμα Πελοποννήσου, πριν μερικούς μήνες), αλλά τώρα τα χαρίζει με όρους που καθιστούν την παραχώρηση ως de facto απώλεια για το σιδηρόδρομο, χωρίς να έχει αναζητήσει την οποιαδήποτε εναλλακτική λύση.

 

Τι θα μπορούσε να αποτελεί εναλλακτική λύση, που θα διασφαλίζει όλα τα δικαιώματα του Ο.Σ.Ε. και δε θα επέτρεπε σε κανένα ανά την Ελλάδα διοργανωτή μνημόσυνων με ξένα κόλλυβα να αρπάξει τη λεία της ακίνητης περιουσίας; Ας πάρουμε το παράδειγμα της Καλαμάτας…

o   ο σταθμός βρίσκεται στο κέντρο της πόλης και αποτελείται από δύο μεγάλα κτήρια και 5 (παλιότερα, 6) γραμμές.

o   από το 1999 δεν κυκλοφορούν εμπορικοί συρμοί, επομένως ακόμα κι αν ο σταθμός διατηρούσε μόνο δύο γραμμές, δε θα υπήρχε κανένα πρόβλημα για την κυκλοφορία των τρένων

o   ας μην καταστρέψουμε, όμως, τις γραμμές.… θα καθαιρέσουμε τη ράμπα των εμπορευμάτων, θα ασφαλτοστρώσουμε το χώρο (πλην 1ης και 2ης γραμμής) στο ίδιο επίπεδο με τη γραμμή και θα μετατρέψουμε το χώρο που μέχρι τώρα αδρανεί σε parking, με συμβολικό αντίτιμο €0.50 ανά είσοδο.

o   ταυτόχρονα, θα αναζητήσουμε επιχειρήσεις οι οποίες ενοικιάζουν χώρους ως αποθήκες και θα τους προτείνουμε να μεταστεγαστούν στην αποθήκη του σταθμού. Το κτήριο είναι τεράστιο, βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, η οδική πρόσβαση είναι εξαιρετικά εύκολη, οπότε αν προτείνουμε χαμηλότερα ενοίκια (διότι αυτό που μας ενδιαφέρει είναι κατ’ αρχήν η διάσωση των κτηρίων και όχι το κέρδος· τάδε έφη ΓαιαΟΣΕ), θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε και την αποθήκη

o   έτσι, κανείς δε θα μπορέσει να ζητήσει τις εγκαταστάσεις με το σκεπτικό ότι αδρανούν, μιας και πλέον δε θα αδρανούν, αλλά οποτεδήποτε τις χρειαστούμε, τις έχουμε πίσω χωρίς να ανοίξει ούτε ρουθούνι, ούτε πανό «διαμαρτυρίας». Στο μεταξύ, το καθεστώς αυτό δε θα μας έχει στοιχίσει τίποτα, διότι οι εισπράξεις από το ενοίκιο της αποθήκης και τις θέσεις στάθμευσης θα καλύπτουν τις δαπάνες των δραστηριοτήτων αυτών.

Χμμμ… απόψε κάνω πολύ σύνθετες σκέψεις … Αντί αυτών, ο Ο.Σ.Ε., και όχι μόνο αυτός, επιλέγει να συγχρωτίζεται με καιροσκόπους, για τους οποίους πλέον ο σιδηρόδρομος δεν είναι κάτι παραπάνω από μερικά γεμάτα τραπέζια στις ψαροταβέρνες της παραλίας και μερικές κλίνες για ένα ή δύο βράδια κάθε τρεις μήνες, οπότε και θα κατέρχεται στην πόλη κάποιο εκδρομικό τρένο, ή στην καλύτερη περίπτωση είναι ένα Μ.Α.Ν. που θα πηγαινοέρχεται μεταξύ Μεσσήνης και Καλαμάτας. Ο βίος και η πολιτεία τους βρίθουν ατράνταχτων αποδείξεων πως γι’ αυτούς ο σιδηρόδρομος είναι στην καλύτερη περίπτωση αδιάφορος και στη χειρότερη εχθρός που πρέπει να εξαλειφθεί, ώστε τα «παιδιά του τόπου μας» να μην κινδυνεύουν ούτε καν από το σάπιο πτώμα του…

 

 

Κι όπως θα έλεγε κι ο θυμόσοφος λαός, που ξέρει καλά τι λέει.… άμα έχεις τέτοιους φίλους, τι τους θέλεις τους εχθρούς. Όπου «εχθροί» και όπου «φίλοι», σας επιτρέπω να συμπληρώσετε ό,τι προαιρείστε…

 

 

 

Επιστροφή στη στήλη «Δημοσιεύσεις»

Επιστροφή στην Αρχική Σελίδα